Ułóż trasę śladem międzywojennego modernizmu i białych willi

Odkryj opływowe narożniki w stylu okrętowym, okrągłe okna bulajowe, tarasy słoneczne i luksusowe kamienice lat 30. XX wieku.

Jak czytać architekturę polskiego modernizmu lat 20. i 30.

  1. 01

    Wypatruj zaokrąglonych narożników i poziomych pasów okien

    Nurt streamline nawiązywał do transatlantyków — stąd półokrągłe balkony jak mostki kapitańskie, okrągłe bulaje i maszty flagowe na dachach.

  2. 02

    Oceń szlachetność materiałów zamiast braku ornamentu

    Moderniści rezygnowali z gipsowych girland na rzecz szlachetnych tynków z miką, okładzin z piaskowca, klinkieru, trawertynu i chromowanych uchwytów.

  3. 03

    Sprawdź podcienia w parterach i słupy konstrukcyjne

    Uniesienie bryły budynku na słupach poszerzało chodnik, chroniło witryny sklepowe przed słońcem i otwierało prześwit na zieleń w głębi działki.

  4. 04

    Zwróć uwagę na doświetlenie klatek schodowych luksferami

    Pionowe piony ze szklanych kształtek i wielkie termometry okienne zmieniały dawniej ciemne klatki schodowe w jasne, reprezentacyjne wnętrza.

Przykład działania

Cel architektonicznej przechadzki

Mam 2 godziny w Katowicach blisko dworca PKP. Chcę zobaczyć przedwojenną modernę bez jeżdżenia komunikacją.

Pętla katowickiego modernizmu

Start: ul. Kościuszki i pl. Miarki -> Dom Oświatowy (ul. Francuska) -> Drapacz Chmur przy ul. Żwirki i Wigury (14 pięter stalowego szkieletu z 1934 r.) -> luksusowe kamienice z zaokrąglonymi narożnikami przy ul. PCK i Skłodowskiej-Curie -> gmach Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych. Dystans: 3,1 km.

Zwarta pętla pokazuje, dlaczego międzywojenne Katowice nazywano polskim Chicago.

Najczęściej zadawane pytania

Które polskie miasta mają najciekawszą architekturę modernizmu międzywojennego?

Obok słynnej Gdyni i Katowic znakomite zespoły modernistyczne znajdziesz w Warszawie (Saska Kępa, Żoliborz, Ochota), Krakowie (Aleje Trzech Wieszczów), Poznaniu i Łodzi.

Co to jest tynk szlachetny z miką na modernistycznych fasadach?

To mineralna zaprawa z drobinkami kruszywa i miki, która w słoneczny dzień subtelnie połyskuje i starzeje się znacznie szlachetniej niż współczesne farby akrylowe.

Dlaczego w kamienicach z lat 30. projektowano płaskie dachy i tarasy?

Wynikało to z ówczesnego kultu higieny, słońca i ruchu — tarasy miały służyć mieszkańcom do kąpieli słonecznych i wypoczynku ponad ulicznym kurzem.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania